Algorytmy

Algorytmy walidacji w numerik-js opierają się wyłącznie na arytmetyce tablicowej — same obliczenia sumy kontrolnej nie używają wyrażeń regularnych.

PESEL

Wagi: 1, 3, 7, 9, 1, 3, 7, 9, 1, 3

Kroki

1. Usuń białe znaki. Odrzuć wejścia dłuższe niż 32 znaki. Wymagaj dokładnie 11 cyfr — inaczej błąd InvalidLength.
2. Odrzuć znaki niebędące cyframi — błąd InvalidCharacters.
3. Zdekoduj datę urodzenia według poniższej tabeli kodowania stulecia. Jeśli zapisany miesiąc nie pasuje do żadnego zakresu — błąd InvalidMonth. Jeśli zdekodowana data nie istnieje w kalendarzu — błąd InvalidDate. W trybie ścisłym: data urodzenia w przyszłości zwraca błąd FutureDate.
4. Oblicz sumę kontrolną: pomnóż każdą z pierwszych 10 cyfr przez odpowiednią wagę i zsumuj wyniki. Następnie: suma mod 10 → 10 minus wynik → mod 10. Otrzymana wartość musi zgadzać się z 11. cyfrą — inaczej błąd InvalidChecksum.
5. W trybie ścisłym: jeśli wszystkie 11 cyfr jest identycznych — błąd AllSameDigit.

Kodowanie stulecia

Cyfry miesiąca w numerze PESEL kodują zarówno rzeczywisty miesiąc urodzenia, jak i stulecie — poprzez dodanie przesunięcia:

Zapisany zakres miesięcy	Rzeczywisty miesiąc	Stulecie urodzenia
01 – 12	01 – 12	1900 – 1999
21 – 32	01 – 12	2000 – 2099
41 – 52	01 – 12	2100 – 2199
61 – 72	01 – 12	2200 – 2299
81 – 92	01 – 12	1800 – 1899

Przykład obliczenia

Numer: 9 2 0 6 0 5 1 2 1 8 6

Pozycja	Cyfra	Waga	Iloczyn
1	9	1	9
2	2	3	6
3	0	7	0
4	6	9	54
5	0	1	0
6	5	3	15
7	1	7	7
8	2	9	18
9	1	1	1
10	8	3	24

Suma = 9 + 6 + 0 + 54 + 0 + 15 + 7 + 18 + 1 + 24 = 134

134 mod 10 = 4 → 10 - 4 = 6 → 6 mod 10 = 6 — cyfra 11 wynosi 6 ✓

Notatka

PESEL 92060512186 jest używany jako przykład w całej dokumentacji. Zakodowana data to 1992-06-05, płeć to Kobieta (cyfra 10 wynosi 8, cyfra parzysta), numer porządkowy to 1218 (cyfry 7–10).

---

ICAO 9303

Używany przez dowód osobisty i paszport — ten sam międzynarodowy standard stosowany w dokumentach podróży na całym świecie.

Wagi: 7, 3, 1 powtarzane na pozycjach 1–8 (8 znaków wejściowych). Pozycja 9 to cyfra kontrolna.

Wartości znaków:

• Cyfry 0–9 → wartość nominalna (0–9)
• Litery A–Z → 10–35 (A=10, B=11, … Z=35)

Kroki

1. Usuń spacje i myślniki. Zamień na wielkie litery. Odrzuć wejścia dłuższe niż 32 znaki.
2. Wymagaj dokładnie 9 znaków — inaczej błąd InvalidLength.
3. Sprawdź typy znaków zgodnie ze specyfikacją identyfikatora (patrz strony poszczególnych identyfikatorów).
4. Pomnóż każdy z pierwszych 8 znaków przez odpowiednią wagę i zsumuj iloczyny.
5. Oblicz suma mod 10. Wynik musi być równy 9. znakowi — inaczej błąd InvalidChecksum.

Przykład obliczenia

Numer: A B C 1 2 3 4 5 4 (dowód osobisty)

Pozycja	Znak	Wartość	Waga	Iloczyn
1	A	10	7	70
2	B	11	3	33
3	C	12	1	12
4	1	1	7	7
5	2	2	3	6
6	3	3	1	3
7	4	4	7	28
8	5	5	3	15

Suma = 70 + 33 + 12 + 7 + 6 + 3 + 28 + 15 = 174

174 mod 10 = 4 — cyfra 9 wynosi 4 ✓

---

NIP

Wagi: 6, 5, 7, 2, 3, 4, 5, 6, 7

Kroki

1. Usuń myślniki i spacje. Odrzuć wejścia dłuższe niż 32 znaki. Wymagaj dokładnie 10 cyfr — inaczej błąd InvalidLength.
2. Odrzuć znaki niebędące cyframi — błąd InvalidCharacters.
3. Pierwsze 3 cyfry nie mogą być 000 — inaczej błąd InvalidFormat.
4. Pomnóż każdą z pierwszych 9 cyfr przez jej wagę i zsumuj iloczyny. Oblicz suma mod 11. Wynik musi być równy dziesiątej cyfrze. Uwaga: wynik równy 10 jest niemożliwy do zakodowania jako pojedyncza cyfra, więc każdy taki numer zawsze skutkuje błędem InvalidChecksum.
5. W trybie ścisłym odrzuć dane wejściowe, w których wszystkie 10 cyfr jest identycznych; błąd AllSameDigit.

Przykład obliczenia

Numer: 5 2 6 0 2 5 0 2 7 4

Pozycja	Cyfra	Waga	Iloczyn
1	5	6	30
2	2	5	10
3	6	7	42
4	0	2	0
5	2	3	6
6	5	4	20
7	0	5	0
8	2	6	12
9	7	7	49

Suma = 30 + 10 + 42 + 0 + 6 + 20 + 0 + 12 + 49 = 169

169 mod 11 = 4 — cyfra 10 wynosi 4 ✓

---

VAT-EU

Walidacja VAT-EU to nakładka na algorytm NIP:

1. Usuń spacje i myślniki. Odrzuć wejścia dłuższe niż 32 znaki.
2. Wymagaj, aby pierwsze dwa znaki były PL (bez rozróżniania wielkości liter) — inaczej błąd InvalidFormat.
3. Usuń prefiks. Wymagaj dokładnie 10 cyfr.
4. Zastosuj pełny algorytm NIP do wyodrębnionych cyfr.

---

REGON

REGON używa algorytmu dwuetapowego. Forma 14-cyfrowa najpierw waliduje pierwsze 9 cyfr jako samodzielny REGON-9, a dopiero potem weryfikuje pełną liczbę.

9-cyfrowy REGON

Wagi: 8, 9, 2, 3, 4, 5, 6, 7

1. Usuń białe znaki. Wymagaj dokładnie 9 cyfr.
2. Pomnóż pierwsze 8 cyfr przez wagi i zsumuj. Oblicz suma mod 11. Jeśli wynik to 10, cyfra kontrolna musi wynosić 0 — w przeciwnym razie wynik musi być równy 9. cyfrze.

14-cyfrowy REGON

Wagi: 2, 4, 8, 5, 0, 9, 7, 3, 6, 1, 2, 4, 8

1. Usuń białe znaki. Wymagaj dokładnie 14 cyfr.
2. Zwaliduj cyfry 1–9 jako samodzielny REGON-9 (patrz wyżej).
3. Pomnóż pierwsze 13 cyfr przez wagi i zsumuj. Oblicz suma mod 11. Jeśli wynik to 10, cyfra 14 musi wynosić 0 — w przeciwnym razie wynik musi być równy 14. cyfrze.

---

KRS

KRS nie ma publicznego algorytmu sumy kontrolnej — to sekwencyjny numer nadawany przez sąd rejestrowy przy wpisie do rejestru. numerik-js sprawdza wyłącznie format i zakres:

1. Usuń białe znaki. Odrzuć wejścia dłuższe niż 32 znaki. Wymagaj ≤ 10 cyfr.
2. Odrzuć znaki niebędące cyframi.
3. Wartość numeryczna musi być większa od 0 — inaczej błąd AllZeros.
4. W trybie ścisłym: uzupełnij do 10 cyfr zerami i odrzuć wejścia z identycznymi cyframi — błąd AllSameDigit.

Żeby sprawdzić, czy konkretny numer KRS jest faktycznie przypisany do podmiotu, skorzystaj z oficjalnego API rejestru KRS.

---

NRB

NRB używa standardowego algorytmu IBAN MOD-97:

1. Usuń spacje i myślniki. Usuń opcjonalny prefiks PL. Odrzuć wejścia dłuższe niż 40 znaków.
2. Wymagaj dokładnie 26 cyfr.
3. Wymagaj, aby wszystkie znaki były cyframi.
4. Przestaw znaki w następującej kolejności: cyfry 3–26 (BBAN) + 2521 (kodowanie numeryczne PL) + cyfry 1–2 (cyfry kontrolne).
5. Oblicz resztę z dzielenia powstałej liczby przez 97. Wynik musi wynosić 1.

---

IBAN

Walidacja IBAN to nakładka na algorytm NRB:

1. Usuń spacje i myślniki. Odrzuć wejścia dłuższe niż 40 znaków.
2. Wymagaj, aby pierwsze dwa znaki były PL (bez rozróżniania wielkości liter) — inaczej błąd InvalidFormat.
3. Usuń prefiks. Wymagaj dokładnie 26 cyfr — inaczej błąd InvalidLength.
4. Zastosuj pełny algorytm MOD-97 NRB do wyodrębnionych cyfr.